Voor een goede bescherming op de werkvloer is het dragen van werkschoeisel in veel gevallen een vereiste. De werkgever is volgens de Arbowet wettelijk gezien verplicht om geschikte werkschoenen te verstrekken en te betalen wanneer er bij werkzaamheden risico’s bestaan op voetletsel. Waar werkschoeisel aan moet voldoen, wordt bepaald door de werkgever aan de hand van de verplichte RI&E en is geheel afhankelijk van de werkplek en de werkzaamheden die uitgevoerd worden. Daarbij controleert de Arbodienst of de wettelijke instrumenten op de werkvloer goed geregeld zijn en de veiligheid wordt gewaarborgd. In deze blog staan we uitgebreid stil bij de vastgestelde eisen vanuit de arbodienst voor werkschoeisel en waar deze allemaal aan moeten voldoen om een goede bescherming te kunnen realiseren op de werkvloer.
Een praktische samenvatting van de regels per sector vindt u in wanneer werkschoenen verplicht zijn.
Regelgeving
Er zijn diverse regels en richtlijnen opgesteld waar werkschoeisel aan moet voldoen. In de basis moeten ze allemaal aan de Europese veiligheidsnormering EN ISO 20345 voldoen. Hierin staan de standaardeisen en optionele eisen vermeld voor veiligheidsschoeisel, onderverdeeld in verschillende klassen. De werkgever bepaalt aan de hand van de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) welke specifieke bescherming nodig is op de werkvloer en aan welke veiligheidsklasse de werkschoenen moeten voldoen. Dit is een wettelijk verplicht document voor elk bedrijf met personeel, waarmee alle veiligheids- en gezondheidsrisico’s in kaart gebracht worden. Hierin wordt een inventarisatie opgenomen van alle aanwezige risico’s op de werkplek, een evaluatie van hoe groot en ernstig de risico’s zijn en een plan van aanpak met concrete maatregelen om de risico’s te verminderen. De arbodienst controleert werkgevers hierop en kijkt onder andere of er juist werkschoeisel op de werkvloer wordt gedragen. Hoe dit in de praktijk toegepast wordt, leggen we hieronder verder uit.
Veiligheidsklassen en normeringen
Binnen de EN ISO 20345:2022 zijn er verschillende classificaties waar werkschoenen aan kunnen voldoen. Ieder met zijn eigen kenmerken en eigenschappen om de veiligheid op de werkvloer te kunnen garanderen en de bescherming te geven die nodig is. Afhankelijk van de werkzaamheden kan bepaald worden aan welke veiligheidsklasse de werkschoenen moeten voldoen. In de onderstaande tabel staan alle normeringen overzichtelijk vermeld, inclusief de bijbehorende eigenschappen. Hierdoor kan eenvoudig worden bepaald welke veiligheidsklasse het beste aansluit bij de werkzaamheden op de werkvloer.
| Veiligheidsklassen | Basiseisen | Extra eigenschappen |
| SB | Veiligheidsneus (200 joule) + slipweerstand | Basismodel |
| S1 | Gelijk aan SB | Gesloten hiel, antistatisch (A) en een energie absorberende hak (E) |
| S1P/S1PL/S1PS | Gelijk aan S1 | Anti perforatiezool in verschillende varianten (tegen scherpe voorwerpen in de grond) |
| S2 | Gelijk aan S1 | Waterafstotend bovenmateriaal (WPA) |
| S3/S3S/S3L | Gelijk aan S2 | Anti perforatiezool in verschillende varianten (tegen scherpe voorwerpen in de grond) |
| S4 | Gelijk aan S2 | Volledig rubberen of kunststof laarzen |
| S5 | Gelijk aan S3 | Volledig rubberen of kunststof laarzen |
| S6 | Gelijk aan S2 | Volledig waterdichte schoen (WR) |
| S7/S7S/S7L | Gelijk aan S3 | Volledig waterdichte schoen (WR) |
Daarnaast kunnen werkschoenen ook over enkele bijkomende vereisten beschikken, waarmee de schoenen onder specifieke omstandigheden de best mogelijke bescherming kunnen bieden. Dit is ter aanvulling op de standaard eigenschappen die bij de verschillende veiligheidsnormeringen horen en kunnen bij iedere werkschoen terugkomen. In de onderstaande tabel staan alle mogelijke aanvullende eigenschappen overzichtelijk weergegeven en wordt aangegeven wat ze precies inhouden.
| Symbool | Eigenschap |
| P/PS/PL | Perforatiebestendige veiligheidszool (in verschillende varianten) |
| E | Energie absorberende hak (20 Joule) |
| A | Antistatische weerstand tussen 100 kilo-ohm en 1000 mega-ohm |
| WPA | Waterafstotend, waterpenetratie en -absorptie weerstand bij 60 min. spatwater |
| WR | Waterbestendig bij 80 min. direct watercontact |
| FO | Brandstof- en oliebestendige loopzool |
| HRO | Hittebestendige loopzool bij 300 °C contacthitte voor 60 seconden |
| HI | Hitte-isolerend voor 30 minuten, getest bij 150 °C |
| CI | Koude-isolerend voor 30 minuten, getest bij -17 °C |
| M | Middenvoetbotbescherming (100 Joule) |
| AN | Enkelbescherming (10 Joule) |
| CR | Snijbestendigheid |
| C | Deels geleidend elektrische weerstand ≤ 100 kilo-ohm |
| LG | Laddergrip loopzool |
| SC | Slijtbestendige overneus |
| SR | Antislip op keramische vloeren i.c.m. olie/vet |
| ESD | Opbouw en afvoer statische elektriciteit met een weerstand tussen 100 kilo-ohm en 100 mega-ohm |
Aangepast veiligheidsschoeisel
In sommige gevallen mogen werknemers hun eigen werkschoeisel meenemen op de werkvloer, zolang dit maar aan de vastgestelde veiligheidseisen voldoet en dit aangetoond kan worden. Dit is overigens niet vanzelfsprekend en dient altijd in overleg met de werkgever te gebeuren. Wijzig ook nooit zelf iets aan de werkschoen. Daarmee kan deze zijn veiligheidscertificering verliezen en komt de veiligheid op de werkvloer in gevaar. Wanneer uw werkschoenen toch bepaalde aanpassingen nodig hebben voor een optimale pasvorm, kan de arbodienst geraadpleegd worden voor advies. Met dit advies kan er een goede, gecertificeerde oplossing gerealiseerd worden voor het dragen van werkschoenen, bijvoorbeeld in de vorm van orthopedische steunzolen. Hiermee blijft de schoen een optimale bescherming bieden, met een prettig draagcomfort en een goede ondersteuning.
Een aanpassing aan uw werkschoeisel wordt vrijwel nooit vergoed door de reguliere zorgverzekering. Dit loopt veelal via het UWV of de werkgever zelf, waardoor er geen wettelijke eigen bijdrage betaald hoeft te worden. Vraag bij de werkgever na hoe dit binnen de organisatie geregeld wordt en welke stappen hiervoor nodig zijn.
Kosten
Aan de hand van de RI&E wordt gekeken of veiligheidsschoeisel nodig is op de werkvloer. Als blijkt dat dit wel het geval is, dan moet de werkgever de werkschoenen leveren en betalen. Ook wanneer de schoenen toe zijn aan vervanging, komt dit voor rekening van de werkgever. Het is hierbij volgens Artikel 8 van de Nederlandse Arbowet niet toegestaan om een bijdrage te vragen aan de medewerkers. De werkgever kan zelf bepalen hoeveel er geïnvesteerd wordt in werkschoenen. Doordat er een groot aanbod is, wordt de keuze niet beperkt tot één segment. Werkschoenen kunnen onderverdeeld worden in drie categorieën:
- Laag segment; eenvoudige basisschoenen die perfect zijn voor tijdelijk personeel of lichtere werkzaamheden. Prijs varieert tussen de € 20,- en € 40,-.
- Midden segment; standaard, kwalitatieve (S3) werkschoenen met een goede basisdemping. Prijs varieert tussen de € 40,- en € 80,-.
- Hoog segment; uitgebreide werkschoenen met verschillende technische snufjes, sportieve ontwerpen en maximale ergonomische demping. Prijs varieert tussen de € 80,- en € 200,- +.
Hoe hoger het segment, hoe duurder en comfortabeler de schoenen zijn. Dit neemt niet weg dat de werkschoenen in een laag- of middensegment niet goed zijn. Ze geven namelijk allemaal dezelfde bescherming volgens de EN ISO 20345 en dragen bij aan een veilige werkomgeving.
Keuring
Het is belangrijk dat werkschoeisel regelmatig wordt gecontroleerd op eventuele slijtage en beschadigingen. Naast dat het er onprofessioneel uitziet, kunnen de werkschoenen hun beschermende werking verliezen. Het is niet nodig om de schoenen jaarlijks door een externe instantie te laten keuren. Ze worden bij de productie gekeurd op de veiligheidsaspecten en krijgen een CE-keurmerk volgens de EN ISO 20345 als ze hieraan voldoen. Daarna is de werknemer zelf verantwoordelijk voor de controle van zijn/haar werkschoenen. Voor werkschoenen geldt een gemiddelde levensduur van ongeveer 1 jaar, afhankelijk van de draagintensiteit. De werkschoenen dienen vervangen te worden wanneer:
- De veiligheidsneus blootligt of deels zichtbaar is.
- Er een zwaar object op de neus is gevallen.
- De loopzool zover is afgesleten dat de antislipwerking weg is.
- Het materiaal scheuren of gaten heeft, waardoor de water- of chemicaliëndichtheid vervalt.
De arbodienst kan steekproefsgewijs komen controleren of de werkschoenen aan de wetgeving voldoen. Controleer daarom regelmatig zelf uw werkschoenen en laat ze indien nodig vervangen door de werkgever.
Veiligheidsschoeisel per sector
Niet op iedere werkvloer is veiligheidsschoeisel daadwerkelijk verplicht. Dit is geheel afhankelijk van de werkzaamheden die uitgevoerd worden en de mate van mogelijke veiligheidsrisico’s. In de onderstaande tabel staan de sectoren waar over het algemeen veiligheidsschoeisel gedragen wordt, met een indicatie waar dit aan moet voldoen en welke veiligheidsnormering daarbij past. Vraag altijd bij de werkgever na wat voor veiligheidsschoeisel er daadwerkelijk gedragen moet worden op de werkvloer, zodat u veilig en verantwoord kunt werken.
| Branche | Veiligheidsschoeisel | Veiligheidsnormering |
| Zorg | Moet comfortabel en hygiënisch zijn en beschikken over een antislipzool en waterafstotende eigenschappen. | Allen |
| Facilitair | Moet stabiliteit geven op de werkvloer. Handig als deze is uitgerust met een antislipzool en waterafstotende of -dichte eigenschappen. | Allen |
| Voedingsindustrie | Moet beschikken over een goede antislipzool en waterafstotende eigenschappen. | S2 of S3 |
| Retail | Moet comfortabel te dragen zijn en stabiliteit bieden. Een veiligheidsneus is daarbij handig. | S1 |
| Metaal | Moet hittebestendig zijn. Afhankelijk per werkgever waar de schoenen nog meer aan moeten voldoen. | Allen |
| Horeca | Moet comfortabel te dragen zijn en een nette uitstraling hebben. Waterdichte of waterafstotende eigenschappen en een antislipzool mogen ook niet ontbreken. | Allen |
| Magazijn | Moet een goede bescherming bieden tegen mogelijk vallende objecten. | S1, S1P, S2, S3 of S7 |
| Schilders/stukadoors | Moet een lichte, witte kleur hebben en gemakkelijk aan en uit te trekken zijn. Laddergrip en waterafstotende of -dichte eigenschappen zijn handig. | Allen |
| Transport | Moet een hoger model hebben met steun bij de enkels en een goede antislipzool. | S1, S1P, S2, S3 of S7 |
| Automotive | Moet een goede antislipzool hebben die brandstof- en oliebestendig is. Een laag model is handig voor voldoende bewegingsvrijheid. | Allen |
| Beveiliging | Moet metaalvrij zijn, zodat deze niet telkens afgaat bij detectiepoortjes. Ook draagcomfort en goede ondersteuning zijn erg belangrijk. | Allen |
| Bouw | Moet standaard over een S3 normering beschikken. Voor werklaarzen geldt een verplichte S5 normering | S3, S5 |
Lees ook:
- Welke klasse werkschoenen u nodig heeft
- Of werkschoenen in de horeca verplicht zijn
- Workwear Manager, ons kledingmanagementsysteem
Bowork; dé werkschoenenspecialist van Nederland
Met een ruim aanbod van verschillende gecertificeerde veiligheidsschoenen mogen wij ons met recht de werkschoenenspecialist van Nederland noemen. Wij hebben voor iedere werknemer een passende werkschoen die aansluit bij de werkzaamheden en een optimale bescherming op de werkvloer realiseert. Van sportieve safety sneakers tot metaalvrije werkschoenen en van veilige S3S-werkschoenen tot werkschoenen met een S7-normering; het is allemaal in ons assortiment terug te vinden. Breng een bezoekje aan onze werkschoenenwinkel in Bunschoten om de schoenen te komen passen en vergelijken, of bestel ze gemakkelijk en snel via onze webshop. Neem bij vragen gerust contact met ons op via de telefoon (033 - 2985 934), Whatsapp (06 - 1948 5476) of via de mail ([email protected]). Onze medewerkers staan vrijblijvend voor u klaar met passend advies!
