Alles wat u moet weten over gehoorbescherming op de werkvloer

Dagelijkse blootstelling aan harde geluiden kan grote gevolgen hebben voor uw gehoor. Of dit nu op de werkvloer is of in uw vrije tijd: de juiste gehoorbescherming is essentieel om gehoorschade te voorkomen. Bij een geluidsniveau vanaf 85 dB(A) is het dragen van gehoorbescherming verplicht, maar vanaf 80 dB(A) is de werkgever verplicht om dit beschikbaar te stellen op de werkvloer. Er zijn verschillende soorten gehoorbescherming, ieder met zijn eigen eigenschappen, kenmerken en SNR-waarde. Welke het meest geschikt is, hangt af van de werksituatie, geluidsbelasting en het gewenste draagcomfort. In deze blog staan onze experts uitgebreid stil bij alles wat u moet weten over gehoorbescherming op de werkvloer, zodat u met de juiste bescherming veilig en verantwoord aan het werk kunt. Lees snel verder…

In het kort: Vanaf 80 dB(A) moet de werkgever gehoorbescherming aanbieden en vanaf 85 dB(A) bent u verplicht om deze te dragen. Lawaai pakt u eerst bij de bron aan; gehoorbescherming is de laatste stap. U kiest uit gehoorkappen, oordoppen of otoplastieken, die allemaal moeten voldoen aan EN 352. Kies een SNR-waarde waarmee er nog 70 tot 80 dB(A) in uw oor aankomt: genoeg bescherming, terwijl u collega's en waarschuwingssignalen nog hoort.

Hoe kan gehoorschade voorkomen worden?

Voorkomen is altijd beter dan genezen. Goede gehoorbescherming draagt bij aan het voorkomen van gehoorschade, maar ook andere voorzorgsmaatregelen kunnen helpen om het risico op gehoorschade te verkleinen. De werkgever is verantwoordelijk voor het creëren van een veilige werkomgeving waarin de blootstelling aan schadelijk geluid zoveel mogelijk wordt beperkt. Dit vraagt om een gerichte aanpak, waarbij onderstaand stappenplan geraadpleegd kan worden. 

Stap 1: Risico’s wegnemen

Breng als eerste alle risico’s op de werkvloer in kaart. Zodoende wordt duidelijk waardoor eventuele gehoorbeschadiging kan ontstaan. In veel gevallen zijn machines de boosdoener als het gaat om een hoog geluidsniveau op de werkvloer. Hoewel deze machines nodig zijn om de werkzaamheden uit te kunnen voeren, kan de werkgever er wel voor zorgen dat deze zo min mogelijk invloed hebben op de gezondheid en het gehoor van de medewerkers. Dit kan door stillere machines aan te schaffen, of door de werkplek anders in te richten. 

Stap 2: Werkplek anders inrichten

Wanneer de veiligheidsrisico’s niet volledig weggenomen kunnen worden, kan de werkgever de werkplek ook anders inrichten. Bijvoorbeeld door machines in geluiddempende kasten te plaatsen of de medewerkers te laten werken in geluiddempende cabines. Zo worden medewerkers gedurende de werkdag minder blootgesteld aan harde geluiden en neemt de kans op gehoorschade af. Uiteraard moet dit wel mogelijk zijn binnen de organisatie. Is dit niet het geval, dan kan er altijd nog gekeken worden naar eventuele organisatorische maatregelen. 

Stap 3: Organisatorische maatregelen

Door organisatorische maatregelen te nemen, kan de blootstelling aan geluid worden verkort. Denk hierbij aan het aanpassen van de werktijden of werkzaamheden. Daarnaast kan het afwisselen van taken ook helpen om de blootstellingsduur te beperken. In hoeverre deze wijzigingen doorgevoerd moeten worden, is afhankelijk van het geluidsniveau en de mogelijkheden op de werkvloer. Bovendien is dit niet altijd voldoende om het gehoor te beschermen. Daarom kan het nodig zijn om nog extra aanvullende maatregelen te nemen, zoals het dragen van gehoorbescherming. 

Stap 4: Gehoorbescherming

Het dragen van gehoorbescherming is een laatste maatregel die getroffen kan worden om de kans op gehoorbeschadiging te voorkomen.  Wanneer de eerdere stappen niet mogelijk zijn of onvoldoende resultaat opleveren, is het voor de werknemers verplicht om gehoorbescherming te dragen. Wat voor soort gehoorbescherming dit moet zijn, hangt af van het geluidsniveau op de werkvloer en de eisen vanuit de werkgever. Dit staat allemaal beschreven in de RI&E, maar kan uiteraard ook gewoon bij de werkgever nagevraagd worden. Hiermee wordt het risico op gehoorbeschadiging zoveel mogelijk beperkt en ontstaat er een veilige werkomgeving. 

Wat houdt gehoorbescherming in?

De naam zegt het eigenlijk al: gehoorbescherming zorgt ervoor dat uw oren beschermd blijven wanneer er gewerkt wordt in luidruchtige omstandigheden. Het gaat hierbij om fysieke apparatuur die in of over de oren wordt gedragen om het gehoor te beschermen tegen hard geluid en blijvende gehoorschade, zoals lawaaidoofheid of een tinnitus-piep, te voorkomen. 

Door het geluid te dempen, worden de oren minder belast met harde geluiden en blijft het gehoor gezond. In hoeverre gehoorbescherming geluid dempt, wordt weergegeven aan de hand van de SNR-waarde. Hoe hoger deze waarde, hoe minder hard het geluid bij de oren komt. Daarbij wordt de volgende formule gehanteerd: 

Geluidsniveau op de werkplek (in dB(C)) - SNR-waarde + 4 dB = geluid dat in het oor uitkomt

De SNR-waarde is gemeten in een laboratorium, met gehoorbescherming die perfect past. Op de werkvloer zit die vaak minder goed; daarom telt u er 4 dB bij op. Een uitgewerkt rekenvoorbeeld vindt u in ons artikel wanneer gehoorbeschermers verplicht zijn.

Een passende geluidsdemping is essentieel, omdat gehoorschade niet altijd direct merkbaar is na blootstelling aan hard geluid. Gehoorschade kan namelijk geleidelijk ontstaan en is in veel gevallen blijvend. Dit maakt dat het dragen van gehoorbescherming een belangrijk onderdeel is voor de veiligheid op de werkvloer en op de juiste manier gedragen moet worden. 

Wanneer moet gehoorbescherming gedragen worden?

Gehoorbescherming moet gedragen worden wanneer er sprake is van herhaaldelijke blootstelling aan harde geluiden. Zeker bij werkzaamheden waar werknemers langere tijd worden blootgesteld aan lawaai. Door tijdig de juiste gehoorbescherming te dragen, wordt de kans op blijvende gehoorschade en gehoorverlies verkleind. In het Arbobesluit staan de wettelijke regels beschreven voor het geluidsniveau op de werkvloer. Daarbij gelden de volgende grenswaarden:

Naast het gemiddelde over een werkdag gelden ook grenzen voor piekgeluid, zoals de knal van een schiethamer: 135, 137 en 140 dB(C). Bovendien verdubbelt bij elke 3 dB(A) extra de geluidsenergie. Bij 83 dB(A) bereikt u de grens van 80 dB(A) daardoor al na 4 uur in plaats van 8 uur.

Naast het geluidsniveau speelt ook de duur van de blootstelling een belangrijke rol. Hoe langer het contact met lawaai, hoe groter de kans op gehoorschade. Het is daarom belangrijk dat de werkgever passende maatregelen treft om het risico hierop te beperken en gehoorbescherming beschikbaar stelt die aansluit bij de werksituatie. 

Welke soorten gehoorbescherming zijn er?

Er zijn verschillende soorten gehoorbescherming. Afhankelijk van de eisen die worden gesteld door de werkgever en persoonlijke voorkeuren, kan er gekozen worden voor gehoorkappen of oordoppen. Ze zorgen beide voor een goede bescherming tegen harde geluiden op de werkvloer, maar variëren in gebruik, draagcomfort en toepassingsmogelijkheden. De belangrijkste kenmerken en verschillen leggen we hieronder verder uit. 

Gehoorkappen

Als we het hebben over gehoorbescherming, wordt er vaak gelijk gedacht aan gehoorkappen. Dit zijn gehoorbeschermers die het hele oor afsluiten en beschermen tegen schadelijke omgevingsgeluiden. Ze zijn gemakkelijk op- en af te zetten, wat ideaal is voor werkzaamheden waarbij het geluidsniveau afwisselt en gehoorbescherming niet continu gedragen hoeft te worden. Daarnaast zijn ze onderhoudsvriendelijk, doordat de oorkussens vervangen kunnen worden en niet in de oren worden gedragen, zoals bij oordoppen het geval is. 

Gehoorkappen bestaan er in verschillende soorten en maten. Naast de standaard gehoorkappen met een hoofdband zijn er namelijk ook nog gehoorkappen met een helmbevestiging of ingebouwd geluidssysteem. Afhankelijk van de werkzaamheden, persoonlijke voorkeuren en regels vanuit de werkgever kan er gekozen worden voor een gehoorkap die het beste aansluit bij de huidige situatie en de benodigde bescherming biedt tegen schadelijke geluidsniveaus op de werkvloer. 

Oordoppen

Oordoppen kunnen ook worden gebruikt als gehoorbescherming op de werkvloer. In tegenstelling tot gehoorkappen zijn deze een stuk lichter te dragen en veelzijdig inzetbaar. De oordoppen worden in de gehoorgang geplaatst, waarna ze uitzetten en het inkomende geluid dempen. Het is belangrijk dat ze op de juiste manier ingebracht worden om verzekerd te zijn van een optimale bescherming en pasvorm. De volgende stappen kunnen daarbij helpen:

1. Neem het oordopje tussen de duim en wijsvinger.
2. Rol het dopje tussen de vingers tot het de helft dunner is. Let op: niet knijpen, het dopje moet zijn ronde vorm behouden.
3. Trek de oorschelp naar boven en duw het oordopje volledig naar binnen.
4. Druk het dopje gedurende 30 seconden aan tot deze zijn oorspronkelijke vorm weer heeft en vastzit. Let op: het dopje mag niet uitsteken.

Ook de oordoppen zijn er in verschillende varianten. Er bestaan herbruikbare oordoppen, wegwerpoordoppen en oordoppen met een koord. Welke het handigste is, hangt af van de werkzaamheden en persoonlijke behoeften. Zolang ze maar de juiste bescherming bieden tegen het aanwezige geluidsniveau en op de juiste manier worden ingebracht, dragen oordopjes bij aan het verminderen van de kans op gehoorbeschadiging. 

Otoplastieken op maat

In sommige gevallen zijn gehoorkappen en oordoppen niet geschikt voor een optimale bescherming. Dan zijn otoplastieken de beste oplossing. Dit zijn speciaal gemaakte oordoppen op basis van een oorafdruk, die perfect aansluiten op uw gehoorgang. Hierdoor hebben de oordopjes een optimale pasvorm en bieden ze een prettig draagcomfort met een hoge mate van bescherming. Daarbij kunnen de otoplastieken volledig afgesteld worden naar de eisen op de werkvloer. Zo zijn ze verkrijgbaar met verschillende SNR-waarden, afgestemd op het lawaai op uw werkplek, en kunnen ze gemaakt worden met of zonder geluiddoorlatend filter. 

Otoplastieken zijn niet zomaar verkrijgbaar bij een PBM-specialist zoals Bowork. Ga hiervoor naar een gecertificeerde audicien of specialist die deze op maat laat maken en afstemt op de geluidsniveaus waaraan u tijdens uw werkzaamheden wordt blootgesteld. 

Welke normeringen gelden voor gehoorbescherming?

Voor gehoorbescherming in het algemeen geldt de EN 352-normering. Omdat er diverse soorten gehoorbescherming bestaan, wordt er binnen deze norm onderscheid gemaakt in diverse classificaties. Elke classificatie heeft betrekking op een specifiek type gehoorbescherming en de bijbehorende veiligheidseisen. In de onderstaande tabel staan alle normeringen overzichtelijk op een rij, zodat duidelijk is aan welke klasse de verschillende soorten gehoorbescherming moeten voldoen om een gecertificeerde bescherming te kunnen bieden op de werkvloer. 

Hoe kiest u de juiste gehoorbescherming?

Bij het kiezen van de juiste gehoorbescherming zijn er een aantal factoren waar rekening mee gehouden moet worden. Naast persoonlijke voorkeuren en draagcomfort van het soort gehoorbescherming is de mate van geluidsniveau en bescherming erg belangrijk. Ga daarom eerst na wat het geluidsniveau is op de werkvloer en of gehoorbescherming daadwerkelijk nodig is. Dit staat ook beschreven in de RI&E. Afhankelijk van de uitkomsten kan bepaald worden wat voor soort gehoorbescherming nodig is en welke SNR-waarde deze moet dragen. Hoe hoger de SNR-waarde, hoe minder hard het geluid in het oor komt. Werkt u in een omgeving met veel lawaai, dan heeft u gehoorbescherming nodig met een hogere SNR-waarde dan wanneer het geluidsniveau een stuk lager ligt. Kies echter niet zomaar de hoogste SNR-waarde: bij te veel demping hoort u collega's, een achteruitrijdende machine of een waarschuwingssignaal niet meer. Streef naar 70 tot 80 dB(A) in uw oor. Vraag bij uw werkgever na aan welke SNR-waarde de gehoorbescherming moet voldoen en kies op basis daarvan gehoorkappen of oordoppen met een prettig draagcomfort. Zo kunt u veilig en comfortabel de werkvloer betreden, zonder dat u risico loopt op eventuele gehoorbeschadiging. 

In onze beroepsartikelen leest u welke gehoorbescherming er bij het werk hoort, bijvoorbeeld voor de timmerman, de stratenmaker en de hovenier.

Lees ook:

• Wanneer zijn gehoorbeschermers verplicht? Een praktische uitleg
• Veiligheidshelm EN 397: wat betekenen de codes en wanneer vervangt u hem?
• Wanneer is het dragen van een veiligheidsbril verplicht?

Bescherm uw oren met gehoorbescherming van Bowork

Bowork is dé totaalleverancier voor een complete werkoutfit. Goede gehoorbescherming mag daarbij niet ontbreken. Wij hebben een divers aanbod aan verschillende soorten gehoorbescherming, zodat er altijd wel een geschikte optie tussen zit voor iedere situatie. Breng een bezoekje aan onze winkel in Bunschoten en laat u vrijblijvend adviseren door één van onze medewerkers, of bekijk het volledige aanbod gemakkelijk en snel via onze webshop. We helpen u graag bij het vinden van geschikte gehoorbescherming. Neem bij vragen gerust contact met ons op via de telefoon (033 - 2985 934), Whatsapp (06 - 1948 5476) of via de mail ([email protected]). Samen zorgen we ervoor dat u veilig en met de juiste bescherming op de werkvloer verschijnt. Bowork; altijd een veilige keuze!