0 0
vrijdag 11 september 2020 | Werkschoenen

ESD antistatische werkschoenen, wat zijn dat?

Je ziet het wellicht wel eens bij een werkschoen vermeld staan: ESD. Dat zegt je veel of weinig en als het je weinig zegt en je bent wel nieuwsgierig, lees dan vooral verder. Want was is ESD? Wat voegt het toe als je werkschoenen draagt met een ESD-normering? We leggen het uit in ons nieuwste blog.

Wat is ESD?

ESD staat voor Electro Static Discharge, in het Nederlands Elektro Statische Ontlading. Je kent het wel, als je een wollen trui uittrekt of soms ook thermokleding hoor je het knetteren. Je haren reageren er ook op. Of als je je auto uitstapt en je voelt een elektronische ontlading. Voor de mens is dergelijke ontlading, soms tot wel 40.000 volt, vaak onschuldig en onschadelijk, omdat het maar een beperkte tijdsduur heeft van soms enkele nano seconden. Voor elektronische componenten en printplaten is dat anders. Sommige zogenaamde IC’s (Intergrated Circuits) hebben een gevoeligheid vanaf 10 volt.


Elektrostatische ontlading is voor bedrijven die met elektronische componenten en printplaten werken een hoge kostenpost. Denk hierbij aan uitval en/of schade, hogere servicekosten, meer storingen en in het verlengde daarvan ook ontevreden klanten. Daarbij zijn dergelijke kleine vonkjes ook zeer gevaarlijk in hoog explosieve omgevingen.


De mens is doorgaans de boosdoener als het gaat om elektrostatische opladingen en ontladingen. Loop je over tapijt met nylon erin, dan zal door de scheiding van de schoen met het tapijt een statische lading ontstaan op de persoon die positief of negatief statisch geladen wordt. Raakt deze persoon een geleider, een metalen deurknop of ander persoon aan, dan zal er een ontlading plaatsvinden. Een lage luchtvochtigheid werkt hierbij versterkend. Veelal ontstaat deze statische lading bij kunststoffen zoals nylon, acryl en fleece, maar ook bij wrijving tussen kleding en ondergrond. We zeggen soms ook wel tegen elkaar: ‘Jij bent statisch’. Spanningen van 10.000 volt zijn in een normale werksituatie heel normaal. Maar omdat pas vanaf 3000 volt een elektrostatische ontlading door de mens waarneembaar is, is het van groot belang elektrostatische gevoelige componenten te beschermen. Hier zijn veel manieren voor, waar ESD werkschoenen er één van zijn.

Wat zijn ESD-werkschoenen?

Vooropgesteld, vrijwel alle werkschoenen – vanaf S1 - zijn in de basis antistatisch. Dit betekent dat statische elektriciteit afgevoerd wordt. Dit voorkomt de kleine elektrische schokjes of dat knetterende geluid. Opgebouwde statische elektriciteit kan door middel van de juiste schoenen je lichaam verlaten. Antistatische werkschoenen hebben een weerstand tussen 0,1 en 1000 MΩ (Megaohm). Maar in sectoren waar men veel met gevoelige componenten werkt is het van belang dat het schoeisel niet alleen afvoert, maar ook geleid. En dan kom je bij ESD werkschoenen, een soort overtreffende trap van de antistatische werkschoenen. ESD werkschoenen hebben een zeer lage elektrische weerstand en stellen met name de bescherming van een product, zoals een component of microchip, centraal. Dit om te voorkomen dat deze beschadigd raken, soms onherstelbaar. De criteria voor de weerstand van de zool bij ESD werkschoenen komt overeen met dat van antistatische werkschoenen, maar is strikter. ESD werkschoenen hebben een weerstand tussen 0,1 en 100 MΩ (Megaohm). Waar antistatische werkschoenen stoppen, gaan ESD werkschoenen verder met meer en betere geleiding. Zo kan de statische elektriciteit wegvloeien via de werkschoenen naar de grond en worden de componenten waarmee u werkt beter beschermd. Overigens gaat dit ook hand in hand met ESD en antistatische kleding.

Verschillende klassen

Het testen van de ESD-capaciteit van schoenen is iets moeilijker omdat er verschillende meetprocedures zijn voor twee normen waaraan de schoenen moeten voldoen. Voor EN 61340-5-1 wordt de contactweerstand gemeten voor het persoon-schoen-aarde systeem. Hierbij staat een medewerker op een geleidende schoentestelektrode terwijl hij het veiligheidsschoeisel draagt. De weerstand wordt gemeten wanneer ze hun hand op een metalen plaat leggen. Als de gemeten contactweerstand minder is dan 35 megaohm, zijn de schoenen ESD-compatibel.

De tweede norm, EN 61340-4-3, bepaalt de contactweerstand in een laboratoriumproces. Het testobject wordt in een conditioneringskamer op een vooraf bepaalde temperatuur en luchtvochtigheid voorgeconditioneerd. De norm maakt onderscheid tussen drie verschillende klimaatklassen zoals weergegeven in onderstaande tabel:

Klimaklasse 1 – relatieve luchtvochtigheid (+/- 3%) 12% - temperatuur 23° C (+/- 2°C)

Klimaklasse 2 – relatieve luchtvochtigheid (+/- 3%) 25% - temperatuur 23° C (+/- 2°C)

Klimaklasse 3 – relatieve luchtvochtigheid (+/- 3%) 50% - temperatuur 23° C (+/- 2°C)

Wanneer ze aan klimaklasse 1 voldoen hebben ze een gegarandeerde lage elektrische weerstand, onder de meest uitzonderlijke omstandigheden. Doorgaans worden ESD werkschoenen altijd getest in deze klasse 1.

Factoren die de weerstand beïnvloeden

Soms kan het zijn dat schoenen die door de fabrikant zijn gelabeld als ESD, de door de klant uitgevoerde controletest niet doorstaan. Dit betekent echter niet noodzakelijk dat de schoen niet ESD-geschikt is, aangezien er verschillende redenen en invloeden kunnen zijn die het resultaat hebben beïnvloed. Zo kan de temperatuur van de schoen de afvoercapaciteit beïnvloeden. Veiligheidsschoenen die in de winter 's nachts in de auto worden gelaten, kunnen sterk afkoelen waardoor de contactweerstand hoger wordt. Evenzo kan de duur van het dragen een beïnvloedende factor zijn, waardoor het vochtgehalte in de schoenen stijgt. Vocht verhoogt in het algemeen de afvoercapaciteit. Andere factoren zijn onder meer veranderingen aan de buitenzool of binnenzool en of de contactgebieden op enigerlei wijze vuil zijn.

ESD werkschoenen bij Bowork

Steeds meer werkschoenen en werklaarzen hebben een ESD normering. Merken als Redbrick, Emma en Puma zijn hiermee goed voorzien. Maar ook andere merken hebben ESD werkschoenen, zoals de Safety Jogger Absolute of de Sixton Windex dames werkschoenen. Bezoek gerust onze werkschoenenwinkel om ons assortiment van ESD werkschoenen te bekijken en te passen of bestel uw keuze gemakkelijk online.